Karşılıksız çekte hapis cezasına, Çek Kanunu kapsamında yapılan yeni düzenlemeler doğrultusunda sıklıkla karşılaşılmaktadır. Borçlu tarafından çekin vadesinde ödenmediği durumlarda alacaklı olan kişi, İcra mahkemelerine başvurarak karşılıksız çekte hapis cezasına başvurabilir. Bu konuya daha önceki yazımızda değinmiştik. Karşılıksız çekte hapis cezasına ilişkin yazımızı linkte bulabilirsiniz. Şimdi ise karşılıksız çekte beraat verilen emsal niteliğinde bir karara değineceğiz. Çeki imzalayanın vade tarihinde sorumluluğu yoksa mahkemeler karşılıksız çekte beraat kararına hükmetmektedir.

Emsal Niteliğinde Karşılıksız Çekte Beraat Kararı
Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi emsal olacak bir karşılıksız çekte beraat kararı vermiştir.

İstinaf Mahkemesinin kararında çeki imzalayan keşideci, karşılıksız çekte beraat etmiştir. Mahkeme karşılıksız çeki düzenleyen kişi vade tarihinde çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan kişi olmadığı için emsal niteliğindeki bu kararı vermiştir.

T.C SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. CEZA DAİRESİ İSTİNAF KARARI

Esas No : 2018/114

Karar No : 2018/116

SANIK : E.E.-

VEKİLİ : AV. TÜRKAN DEMİR

SUÇ : ÇEKLE İLGİLİ KARŞILIKSIZDIR İŞLEMİ YAPILMASINA SEBEBİYET VERME

SUÇ TARİHİ : 15/12/2017

İSTİNAF BAŞVURUSUNDA

BULUNAN : Sanık müdafii

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
…Çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçlarında suç teşkil eden fiil, karşılıksızdır işlemi yapılan çekin keşide edilmesi değil, karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verilmesidir. Karşılıksızdır işlemi, çekin bankaya ibrazı ile gerçekleşeceğinden, ibrazın ve dolayısıyla da karşılıksızdır işleminin yapıldığı tarih suç tarihidir. Maddenin ikinci fıkrası gözetildiğinde de, çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan kişi yani suçun faili çek hesabı sahibidir. Çek hesabı sahibinin tüzel kişi olması hâlinde de suçun faili, tüzel kişinin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organının üyesi eğer böyle bir belirleme yapılmamış ise yönetim organını oluşturan gerçek kişi ya da kişiler olacaktır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, suç tarihinin 15/12/2017 olduğu, 30/03/2018 havale tarihli Tekirdağ Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabı yazısına göre çekin ibrazından önceki 22/09/2017 tarihinden sonra sanığın şirket yetkilisi olmadığı şirketi temsille yetkili olan kişinin U.B. olduğu suç tarihi itibariyle sanığın çek karşılığını ilgili banka hesamında bulundurmakla yükümlü olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda yüklenen suç sanık tarafından işlenmediğinden Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/2-b maddesi gereğince beraatine karar verilmesi gerektiğinden, İlk Derece Mahkemesince mahkumiyet hükmü kurulması hukuka aykırı bulunduğundan ve yargılamaya konu fiilin daha fazla araştırılıp aydınlatılması gerekmediğinden, aşağıda yazılı şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

“1-Sanık E.E. hakkında, çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan 5941 sayılı kanunun 5. maddesi uyarınca cezalandırılması talebiyle şikayet dilekçesiyle dava açılmış ise de, sanığın üzerine atılı suçu işlemediği anlaşıldığından, CMK’nun 223/2-b maddesi uyarınca BERAATİNE,

2-Sanık hakkında verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasına, bu konuda T.C. Merkez Bankası’na müzekkere yazılmasına,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/2-a maddesi uyarınca kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. 26/11/2018